İşlemci Nedir Kısaca ve Ne İşe Yarar?

İşlemci Nedir? ve Kısaca Ne İşe Yarar, Nasıl Çalışır?

İşlemci’nin ne olduğuna kısaca değinmemiz gerekirse şayet işlemci için bilgisayarın beyni diyebiliriz. Nasıl ki biz insanlar bütün aritmetiksel-matematiksel ve mantıksal İşlemci Nedir? Nasıl Çalışır?işlemlerimizi ve yapmayı düşündüğümüz şeyleri önceden beynimizde oluşturup sonra hareket ve davranışlarımıza dönüştürüyorsak işte aynısını işlemciler içinde söylememiz çok doğru olur. işlemci, CPU yani Central Process Unite açılımına sahip Türkçe anlamıyla Merkezi İşlem Birimi anlamına gelmektedir. İsminden de anlayacağımız üzere bilgisayardaki bütün işlemleri gerçekleştiren ve gerekli bölümlere ileten elemandır.

İşlemcinin Tarihi Gelişimi

İşlemcilerin tarihçesine bakacak olursak, ilk işlemcilerin sadece belirli işlemleri ve hatta çoğu zaman tek bir işlemi gerçekleştirmeleri için üretildiklerini rahatlıkla görebiliriz. Fakat üretilen bu işlemcilerin hem üretilmeleri çok pahalıydı hemde yaptıkları işler fazlasıyla sınırlıydı. 1970’li senelerde mikroişlemcilerin üretilmesi ile işlemci tasarımları ve kullanım alanları bir hayli genişledi. İlk mikroişlemci Intel 4004 modeli (1971) ve hemen ardından üretilen ilk geniş kullanım alanına sahip olan Intel 8080 (1974) modelinin üretilmesiyle beraber merkezi işlem birimininin çalışma yöntemi tamamen değişti.

Gelişen teknolojiyle de beraber küçük boyutlu bilgisayarların ve cep telefonlarının üretilmesine olanak tanıyan küçük bir işlemcinin geliştirilmesi zorunlu hale geldi. Bu sebepten ötürü işlemcilerin boyutları giderek küçültüldü ve kullanım alanları çok fazla genişledi. İş böyle olunca bugünkü tabletler, cep telefonları ve saatler gibi icatlar ile oldukça işlevsel boyutlar kazandı. Bugün işlemciler; çamaşır makinelerinden otomobillere, bilgisayarlardan buzdolaplarına kadar birçok yerde kullanılmaktalar.

İşlemciler Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır?

Mikroişlemcilerin yapısında milyonlarca sayıda transistör denilen yarı iletken malzeme bulunur. Elektrik sinalleri bu transistörlerden geçerek toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi aritmetiksel işlemleri ve 1-0 dediğimiz doğru-yanlış, var-yok, açık-kapalı gibi de mantıksal işlemlere dönüştürülür. Bu işlemlerin yapıldığı bölüme ALU yani Aritmetik ve Mantıksal İşlem Birimi adı verilmektedir. Bunların yanında da işlemcide, kontrol ve denetleme mekanizmaları ve veriyolları bulunmaktadır.

Temel İşlemci Bileşenleri:İşlemci Nedir?

ALU(Aritmetik ve Mantıksal İşlem Ünitesi): İşlemcinin birinci dereceden önem taşıyan birimi. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemleri ve bunun yanında mantık işlemleri denilen doğru-yanlış komutlarını dönüştürür. ALU ne kadar fonksiyona sahipse işlemci o derece değerli sayılır.

Kaydediciler(Registers): RAM yani anabellekteki veriler işlenmek üzere işlemciye taşındığında geçici olarak işte bu kaydediciler biriminde beklerler.

Veriyolu(BUS): İşlemcinin diğer donanım üniteleriyle alışverişini sağlayan iletken elektriksel bağlantılarıdır.

Komut Çözücü(Instruction Decoder): İşlemcinin işlemesi gereken kodların icra edilmesi için işlemleri başlatır ve komutların doğru çalıştırılması için gerekli işlemleri sağlar.

Aşağıdaki videomuzu izleyerek işlemciler hakkında daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz!